Նորություններ - Հայտարարություններ - Թարմացումներ

Կյանքից հեռացել է Վլադիմիր Բարխուդարյանը: Ինստիտուտը իր ցավակցություններն է հայտնում վաստակաշատ պատմաբանի հարազատներին և մտերիմներին: 

 

Կյանքից հեռացավ ականավոր պատմաբան, ՀՀ ԳԱԱ նախագահության խորհրդական, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Վլադիմիր Բախշիի Բարխուդարյանը:

Հոգեհանգիստը տեղի կունենա ս.թ. մարտի 25-ին՝ ժամը 18:00-ին, Կոնդի Սբ. Հովհաննես եկեղեցում, քաղաքացիական հոգեհանգիստը՝ մարտի 26-ին ժամը 12.00-ից 14.00-ը, ՀՀ ԳԱԱ նախագահության շենքում (Մարշալ Բաղրամյանի պող., 24):

 

Վլադիմիր Բարխուդարյանը ծնվել է 1927 թ. սեպտեմբերի 22-ին Վրաստանի Մառնեուլի շրջանի Աղքյորփի հայկական գյուղում, ծառայողի ընտանիքում: Տեղի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1945 թ., նա ընդունվում է Երեւանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետ եւ այն հաջողությամբ ավարտում 1950 թ.: Նույն տարում ընդունվում է ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրան:

Ասպիրանտական ուսումնառության տարիներին ակադ. Ս. Տ. Երեմյանի ղեկավարությամբ մասնագիտացել է Հայաստանի միջնադարյան պատմության հարցերում: 1954 թ. հաջողությամբ պաշտպանել է թեկնածուական, 1968 թ.՝ դոկտորական ատենախոսությունները:

Վ. Բարխուդարյանը աշխատանքային առաջին մկրտությունը ստացել է Հայաստանի պատմության պետական թանգարանում՝ որպես կրտսեր գիտական աշխատող (1955--1958): 1958 թ. նա աշխատանքի է անցել ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտում՝ որպես կրտսեր (1958-1959), այնուհետեւ՝ ավագ (1963-1967), գիտաշխատող, գիտքարտուղար (1959-1963), փոխտնօրեն (1967-1990): 1990 թ. նա աշխատանքի է անցել ՀՀ ԳԱ նախագահությունում՝ որպես ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսքարտուղար (19902000), ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ, ակադեմիկոսքարտուղար (2000-2005), ՀՀ ԳԱԱ փոխպրեզիդենտ, հումանիտար գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոսքարտուղար (2005-2006), ՀՀ ԳԱԱ հայագիտության եւ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար (2006-2011), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության խորհրդական (2011-2017 թ.):

Վ. Բարխուդարյանի գիտական գործունեությունն ընթացել է հայկական գաղթավայրերի, պատմագիտության եւ հայռուսական հարաբերությունների հիմնահարցերի մշակման ուղղությամբ: Նա առաջին մասնագետներից էր, որ, գիտակցելով գաղթավայրերի պատմության հետազոտության կարեւորությունը, դարձավ այդ ուղղության համակարգված ու գիտական նորովի ուսումնասիրության սկզբնավորողներից մեկը:

«Նոր-Նախիջեւանի հայկական գաղութի պատմություն» (հ.1-2, Երեւան, 1967, 1985) մենագրության մեջ աղբյուրագիտական հարուստ հենքով լուսաբանել է հայկական գաղութի տնտեսական, հասարակականքաղաքական եւ մշակութային պատմությունը:

Վ. Բարխուդարյանի ուսումնասիրությունն ակնառու է դարձնում հայկական գաղութի նշանակալի դերը հարավային Ռուսաստանի՝ Նովոռոսիայի գրեթե անմարդաբնակ տափաստանները յուրացնելու, առեւտրատնտեսական կյանքը զարգացնելու գործում:

Վ. Բարխուդարյանի՝ պատմության ինստիտուտի «Հայ գաղթօջախների եւ Սփյուռքի պատմության» բաժնի ղեկավարության ներքո՝ ստեղծվեցին հայ գաղթավայրերի պատմությանը նվիրված մի շարք հոդվածների ժողովածուներ. «Հայհունգարական պատմական եւ մշակութային կապերի պատմությունից», «Հայ ազատագրական շարժումները եւ հայկական գաղթավայրերը 16-18-րդ դարերում» (1985), «Էջեր հայ գաղթավայրերի պատմության» (1996):

Վ. Բարխուդարյանը լուրջ ներդրում է ունեցել անկախություն ձեռք բերելուց հետո դպրոցներում պատմության դասագրքերի ստեղծման գործում:

Հասկանալի պատճառներով անհնար էր դարձել նախկին դասագրքերով հայոց պատմության դասավանդումը: Նրա խմբագրությամբ լույս տեսան հայ ժողովրդի ամբողջական պատմությունն ընդգրկող չորս դասագիրք:

Ակադեմիկոս Վ. Բարխուդարյանը երկար տարիներ եղել է ՀՀ ԳԱԱ պատմության, հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտների, Երեւանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի, Մ. Մաշտոցի անվան Մատենադարանի, Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի եւ այլ հաստատությունների գիտական խորհուրդների անդամ եւ գործուն մասնակցություն է ունեցել դրանց աշխատանքներին: Վ. Բարխուդարյանը առանձնակի ջերմությամբ ու եռանդով է մասնակցել Հայոց եկեղեցու հոգեւոր ու գիտամշակութային կյանքին: Նա երկար տարիներ եղել է Բարձրագույն հոգեւոր խորհրդի անդամ: Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Օշականի Ս. Մեսրոպ Մաշտոց դպրատան կայացմանը:

Ակադեմիկոս Վ. Բարխուդարյանն ավելի քան չորս տասնամյակ՝ որպես Պատմության ինստիտուտի փոխտնօրեն, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս քարտուղար, փոխնախագահ, հայագիտության եւ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս քար-տուղար, ծավալել է գիտականկազմակերպական ակտիվ գործունեություն: Որպես վաս-տակի գնահատում նա արժանացել է բազմաթիվ պարգեւների՝ ԽՍՀՄ Պատվո նշան, ՀՀ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց, Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի Ս. Սահակ, Ս. Մեսրոպ շքանշաններ, ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարարության ոսկե մեդալ:

 

 

ՊԱՏԱՍԽԱՆ «ՀԱՅՈՑ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ»  ԱԿԱԴԵՄԻԱԿԱՆ ԲԱԶՄԱՀԱՏՈՐՅԱԿԻ ԵՐՐՈՐԴ ՀԱՏՈՐԻ ԵՐԿՈՒ ԳՐՔԵՐԻ ՄԱՍԻՆ Հ. ԴԵՄՈՅԱՆԻ  ԽՄԲԱԳՐՈՒԹՅԱՄԲ ՇՐՋԱՆԱՌՎԱԾ «ԳՐԱԽՈՍՈՒԹՅԱՆԸ»

Վեր­ջին օ­րե­րին հան­րա­պե­տութ­յան ղե­կա­վա­րութ­յա­նը և ­գի­տութ­յան ո­լոր­տի պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րին ուղղ­ված մի նյու­թում, որ կրում է «Կո­թո­ղա­յին խայ­տա­ռա­կութ­յուն» ար­տա­սո­վոր վեր­նա­գի­րը, ­Ցե­ղաս­պա­նութ­յան թան­գա­րան-ինս­տի­տու­տի տնօ­րենի պաշտոնակատար Հ. ­Դե­մո­յա­նը նույն հաս­տա­տութ­յան գի­տա­կան խորհր­դի ա­նու­նից, իբրև թե ա­ռաջ­նորդ­վե­լով «մաս­նա­գի­տա­կան պարտ­քով, այլ ոչ թե անձ­նա­կան նա­խա­սի­րութ­յուն­նե­րով կամ մի­տում­նե­րով», քննարկ­ման ա­ռար­կա է դարձ­րել ՀՀ ԳԱԱ պատ­մութ­յան ինստի­տու­տի կող­մից հրա­տա­րակ­ված «Հա­յոց պատ­մութ­յան» բազ­մա­հա­տոր­յա­կի եր­րորդ հա­տո­րի ա­ռա­ջին և­ երկ­րորդ գրքե­րի, իր կար­ծի­քով՝ «գի­տա­կա­նութ­յան և պ­րո­ֆե­սիո­նալ ցածր մա­կար­դա­կով ի­րա­կա­նաց­ված լի­նե­լու» հար­ցը:

Սույն պատասխանով մաս առ մաս անդ­րա­դարձել են­ք «գրա­խո­սութ­յա­ն» մեջ ներ­կա­յաց­ված դի­տո­ղութ­յուն­նե­րին, ինչպես նաև դրա ի հայտ գա­լու դրդա­պատ­ճառ­նե­րին:

«Գրախոսության» պատասխանը կարող եք ներբեռնել այստեղ:

 

 

­

Հրանտ Ավետիսյանի ծննդյան 90-ամյակին նվիրված միջոցառումներ

Բոլոր ցանկացողները հրավիրվում են մասնակցելու ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի երկարամյա տնօրեն, անվանի պատմաբան, ակադեմիկոս Հրանտ Ալեքսանի Ավետիսյանի ծննդյան 90-ամյակին նվիրված միջոցառումներին, որոնք տեղի կունենան 2017թ. մարտի 10-ին:

 

Օրակարգ՝

12:00-Ծաղիկների խոնարհում ակադեմիկոս Հ. Ավետիսյանի շիրիմին Երևանի քաղաքային պանթեոնում

14:00-Հ. Ավետիսյանի հուշաքարի բացումը (հասցե՝ Մարշալ Բաղրամյան 50բ շենք):

15:00-Հուշ-ցերեկույթ՝ նվիրված Հ. Ավետիսյանի հիշատակին (հասցե՝ Մարշալ Բաղրամյան 24/4 ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի նիստերի դահլիճ):

 

Մեքսիկայի և Բրազիլիայի հայ համայնքները

 

Հետաքրքիր և տպավորիչ հանդիպում տեղի ունեցավ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի նիստերի դահլիճում: Գիտական հասարակայնության առջև ծավալուն բանախոսությամբ հանդես եկան Մեխիկոյի  (Մեքսիկա) սոցիալական անտրոպոլոգիայի հետազոտության և ուսումնառման կենտրոնի աշխատակից, մարդաբան Կառլոս Անթառամյանը և Սան-Պաուլո քաղաքի (Բրազիլիա) ֆեդերալ համալսարանի դոկտոր Էյտոր Լոուեյրան:

ՆԵՐԿԱՅԱՑՎԵՑ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻ ՀԵՐՈՍԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ԱՇԽԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ

Հայ ազգային-ազատագրական շարժման փակ էջերը հետզհետե բացվում են և պատմական ճշմարտությունը հասու է դառնում հայ ընթերցողներին: Փետրվարի 17-ին պատմության ինստիտուտի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցավ Գևորգ Ստեփանյանի «Համազասպ Սրվանձտյանց» գրքի շնորհանդեսը:

Տեղի ունեցավ «Նիւթեր Հ.Յ. Դաշնակցութեան պատմության համար» արխիվային փաստաթղթերի բազմահատոր ժողովածուի շնորհանդեսը

ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտում  տեղի  ունեցավ պատմագիտական կարևոր մի ձեռնարկի շնորհանդեսը: «Նիւթեր Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան համար» խորագրով մատենաշարի ԺԲ.  հատորը լույս է տեսել վերջերս` Բեյրութում:

Դոկտորական ատենախոսության պաշտպանություն՝ Վ. Տեր-Ղևոնդյան «Կիլիկյան Հայաստանը և Այյուբյան պետությունները»

Վահան Տեր-Ղևոնդյանի «Կիլիկյան Հայաստանը և Այյուբյան պետությունները» դոկտորական ատենախոսության հրապարակային պաշտպանությունը հետաձգվել է հարգելի պատճառներով: